Rozwód za porozumieniem stron, często określany jako rozwód polubowny, jest zazwyczaj znacznie szybszy i mniej kosztowny niż proces z orzekaniem o winie. Kluczowe znaczenie ma tutaj właśnie porozumienie między małżonkami w kwestiach dotyczących ustania małżeństwa, podziału majątku, alimentów i opieki nad dziećmi. Mimo że jest to ścieżka łagodniejsza, wiąże się ona z pewnymi wydatkami sądowymi i ewentualnymi kosztami dodatkowymi.
W polskim prawie koszty sądowe związane z rozwodem są ściśle określone. Podstawowym wydatkiem jest opłata sądowa od pozwu o rozwód. Nawet w przypadku, gdy oboje małżonkowie zgadzają się na szybkie zakończenie małżeństwa, sąd musi formalnie rozpatrzyć sprawę. Ta opłata stanowi fundament wszystkich kosztów, a jej wysokość jest stała, niezależnie od stopnia skomplikowania sytuacji, o ile oczywiście nie pojawiają się dodatkowe wnioski czy żądania.
Warto pamiętać, że rozwód za porozumieniem stron jest możliwy tylko wtedy, gdy nie ma sporu w kluczowych kwestiach. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy para nie ma wspólnych małoletnich dzieci lub gdy oboje rodzice są zgodni co do sposobu sprawowania nad nimi opieki, kontaktów i alimentów. Brak tych elementów sporu znacząco upraszcza postępowanie i przekłada się na niższe koszty, ponieważ nie ma potrzeby angażowania biegłych czy prowadzenia długotrwałych rozpraw dowodowych.
Opłaty sądowe w procesie rozwodowym
Podstawowym wydatkiem, który poniesiesz decydując się na rozwód za porozumieniem stron, jest opłata sądowa od pozwu. Obecnie wynosi ona 400 złotych. Ta kwota jest stała i nie zależy od liczby rozpraw czy długości trwania postępowania. Jest to standardowa opłata, którą należy uiścić przy składaniu pozwu o rozwód do sądu okręgowego.
Jeśli jednak w trakcie postępowania pojawią się dodatkowe wnioski, na przykład dotyczące podziału majątku wspólnego, wtedy mogą dojść kolejne opłaty. Podział majątku jest osobnym postępowaniem, które można połączyć z rozwodem lub prowadzić niezależnie. Opłata od wniosku o podział majątku jest uzależniona od wartości majątku, który ma być dzielony. Jeśli wartość ta przekracza 20 000 złotych, opłata wynosi 1000 złotych. W przypadku niższej wartości majątku, opłata jest niższa, proporcjonalnie do jego wartości. Warto jednak podkreślić, że w rozwodzie za porozumieniem stron, jeśli para jest w stanie uzgodnić podział majątku, można złożyć wspólny wniosek, a opłata od takiego wniosku wynosi 200 złotych, niezależnie od wartości majątku.
Kolejnym potencjalnym kosztem jest opłata od wniosku o alimenty, jeśli małżonkowie mają wspólne dzieci i jeden z rodziców będzie wnosił o zasądzenie alimentów od drugiego. Opłata ta wynosi zazwyczaj 100 złotych. Jednakże, w przypadku rozwodu za porozumieniem stron, jeżeli rodzice wspólnie ustalili wysokość alimentów i sposób ich płacenia, a sąd zatwierdzi to porozumienie w wyroku rozwodowym, wtedy nie nalicza się dodatkowej opłaty od wniosku o alimenty.
Koszty zastępstwa procesowego i dodatkowe wydatki
Chociaż rozwód za porozumieniem stron jest zazwyczaj prosty, niektórzy decydują się na skorzystanie z pomocy prawnika. Koszt wynajęcia adwokata lub radcy prawnego może być bardzo zróżnicowany. Zależy to od renomy kancelarii, doświadczenia prawnika, stopnia skomplikowania sprawy (nawet w przypadku porozumienia strony mogą istnieć pewne niuanse prawne) oraz regionu Polski. Za sporządzenie pozwu rozwodowego i reprezentację w sądzie, prawnik może pobrać od kilkuset złotych do nawet kilku tysięcy złotych.
W przypadku rozwodu za porozumieniem stron, gdzie wszystko jest uzgodnione, często wystarczy, że prawnik przygotuje wniosek o rozwód i doradzi w kwestiach formalnych. Niektórzy prawnicy oferują takie usługi w niższej cenie, ponieważ nie wymagają one prowadzenia intensywnych działań procesowych. Warto jednak dokładnie negocjować warunki współpracy i poznać pełen zakres usług, za które płacimy.
Istnieje również możliwość, że sąd w trakcie postępowania zdecyduje o konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, na przykład w sytuacji gdy ustalenia dotyczące opieki nad dziećmi lub ich sytuacji materialnej są niejasne. Koszty opinii biegłego mogą wynosić od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych, a zazwyczaj ponosi je strona wnioskująca o taki dowód. Jednak w rozwodzie za porozumieniem stron, gdzie wszystkie kwestie są uzgodnione, takie sytuacje zdarzają się rzadziej.
Ważne jest, aby pamiętać, że jeśli para zdecyduje się na samodzielne złożenie pozwu, bez angażowania prawnika, jedynymi obligatoryjnymi kosztami będą opłaty sądowe. Całkowity koszt takiego rozwodu może zamknąć się więc w kwocie 400 złotych (opłata od pozwu), plus ewentualne opłaty od wniosków o podział majątku czy alimenty, jeśli nie zostały one uzgodnione w ramach porozumienia.
