Założenie własnej kancelarii prawnej to marzenie wielu absolwentów prawa, którzy chcą pracować na własnych zasadach i budować markę od podstaw. Jednak nie każdy, kto posiada wykształcenie prawnicze, może od razu otworzyć własną praktykę. Polskie prawo, podobnie jak w innych krajach, nakłada pewne wymogi formalne, które należy spełnić. Kluczowe jest posiadanie odpowiedniego tytułu zawodowego i odbycie wymaganych aplikacji.
Główne ścieżki zawodowe, które umożliwiają prowadzenie kancelarii prawniczej, to zawody takie jak adwokat, radca prawny, a także w pewnych przypadkach rzecznik patentowy czy doradca podatkowy. Każdy z tych zawodów wymaga ukończenia studiów prawniczych, a następnie odbycia specjalistycznej aplikacji zakończonej egzaminem państwowym. Dopiero po uzyskaniu prawa do wykonywania danego zawodu można rozważyć otwarcie własnej kancelarii.
Istnieją oczywiście różne formy prowadzenia takiej działalności. Można działać jako jednoosobowa kancelaria, ale równie popularne są spółki cywilne czy handlowe, tworzone przez kilku prawników. Wybór formy prawnej zależy od skali planowanej działalności, liczby wspólników i preferencji co do sposobu podziału obowiązków i zysków.
Adwokat i jego droga do własnej kancelarii
Adwokat jest najczęściej kojarzonym z prowadzeniem kancelarii zawodem prawniczym. Aby móc założyć własną kancelarię adwokacką, należy najpierw ukończyć studia prawnicze, a następnie odbyć aplikację adwokacką, która trwa trzy lata. Po pozytywnym złożeniu egzaminu adwokackiego, kandydat uzyskuje prawo do wykonywania zawodu i może zostać wpisany na listę adwokatów w okręgowej radzie adwokackiej.
Po uzyskaniu wpisu adwokat może zdecydować się na prowadzenie indywidualnej kancelarii, praktyki grupowej z innymi adwokatami, albo zostać wspólnikiem w większej spółce adwokackiej. Istotne jest, że adwokat ponosi pełną odpowiedzialność za swoje działania i doradztwo. Obowiązuje go kodeks etyki adwokackiej, który reguluje zasady wykonywania zawodu i relacje z klientami.
Warto podkreślić, że adwokat może reprezentować klientów przed sądami wszystkich instancji, urzędami oraz w postępowaniach administracyjnych. Specjalizacja jest bardzo ważna, dlatego wielu adwokatów decyduje się na rozwijanie swojej wiedzy w konkretnych dziedzinach prawa, takich jak prawo karne, prawo rodzinne, prawo nieruchomości czy prawo gospodarcze.
Radca prawny jako założyciel kancelarii
Radca prawny to kolejna grupa zawodowa, która posiada uprawnienia do prowadzenia własnej kancelarii. Ścieżka kariery radcy prawnego jest zbliżona do drogi adwokata. Wymaga ukończenia studiów prawniczych, a następnie odbycia trzyletniej aplikacji radcowskiej. Po zdaniu egzaminu radcowskiego można zostać wpisanym na listę radców prawnych w odpowiedniej okręgowej izbie radcowskiej.
Radcowie prawni, podobnie jak adwokaci, mogą prowadzić indywidualne kancelarie, praktyki grupowe lub spółki. Ich głównym obszarem działania jest doradztwo prawne na rzecz przedsiębiorców i osób fizycznych, a także reprezentowanie klientów przed sądami w sprawach cywilnych, gospodarczych, administracyjnych i pracy. Nie mogą oni jednak w tradycyjny sposób reprezentować klientów w sprawach karnych, chyba że uzyskają dodatkowe uprawnienia.
Kancelarie radcowskie często specjalizują się w obsłudze prawnej firm, tworzeniu umów, doradztwie inwestycyjnym czy restrukturyzacji. Radca prawny również ponosi odpowiedzialność za swoje działania i jest zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej.
Inne zawody prawnicze a możliwość prowadzenia kancelarii
Poza adwokatami i radcami prawnymi, istnieją również inne profesje prawnicze, które pozwalają na prowadzenie działalności doradczej i reprezentacyjnej, choć zazwyczaj w węższym zakresie niż tradycyjne kancelarie. Jednym z takich zawodów jest rzecznik patentowy.
Aby zostać rzecznikiem patentowym, należy ukończyć studia wyższe techniczne lub prawnicze, a następnie odbyć specjalistyczną aplikację rzecznikowską. Po zdaniu egzaminu państwowego można uzyskać wpis na listę rzeczników patentowych. Rzecznicy patentowi zajmują się przede wszystkim ochroną własności przemysłowej, czyli patentami, wzorami przemysłowymi, znakami towarowymi i oznaczeniami geograficznymi. Mogą prowadzić własne kancelarie patentowe.
Doradca podatkowy to kolejna profesja, która pozwala na prowadzenie własnej firmy doradczej. Wymaga ukończenia studiów wyższych (niekoniecznie prawniczych, choć często są to kierunki ekonomiczne lub prawno-ekonomiczne) i odbycia aplikacji doradcy podatkowego. Doradcy podatkowi specjalizują się w zagadnieniach związanych z prawem podatkowym, optymalizacją podatkową i reprezentacją przed organami skarbowymi. Choć nie jest to klasyczna kancelaria prawna w rozumieniu świadczenia kompleksowych usług prawnych, stanowi ona formę działalności doradczej dla przedsiębiorców i osób fizycznych.
