Ortopeda – czym się zajmuje i kto powinien się do niego udać?

15 stycznia 2021 by Brak komentarzy

Ortopedia należy do jednej z podstawowych i niezwykle ważnych specjalności lekarskich. Ortopedzi zajmują się diagnozą oraz leczeniem schorzeń, które dotyczą układu ruchu człowieka. Poniżej odpowiemy, co dokładnie robi podczas badania ortopeda i kto powinien się do niego udać.

Ortopeda – czym się zajmuje? 

Ortopedia jest bardzo rozległą specjalizacją. Wiedza lekarza musi rozciągać się na całą anatomię, ze szczególnym uwzględnieniem układy ruchu. Chociaż niegdyś ortopedia dotyczyła wyłącznie dzieci (wskazuje na to nawet nazwa: z greki orthos oznacza prosty, a paidia – dzieci), a lekarz, który zdobył tytuł dziecięcego chirurga może także zajmować się ortopedią, w dzisiejszych czasach ortopedzi leczą również schorzenia osób dorosłych. Wbrew powszechnej opinii o zawodzie ortopedy, zajmuje się on nie tylko urazami kości. Ortopeda odpowiada bowiem również za leczenie i stosowanie zachowawczych metod w zakresie różnorodnych zwyrodnień, wad postawy, uszkodzeń nerwów, zmian spowodowanych wadami genetycznymi lub chorobami metabolicznymi, a także nowotworów związanymi z układem ruchu. W praktyce oznacza to, że ortopeda bada oraz leczy cały układ szkieletowy (z wyłączeniem kości czaszki), skupiając się także na układzie mięśniowym, stawach i więzadłach, naczyniach krwionośnych oraz układzie nerwowym. Ponadto, ortopedzi w znacznej większości zajmują się również traumatologią. Oznacza to, że lekarze specjalizujący się w ortopedii mogą badać, diagnozować i leczyć wszelkie skręcenia, złamania oraz zwichnięcia, także te wymagające operacji. 

Polecamy także:

Jakie schorzenia leczy ortopeda? 

Ponieważ ortopedia jest niezwykle szeroką dziedziną, lista chorób i schorzeń, które diagnozuje oraz leczy specjalista również zalicza się do bardzo długich. Spośród wielu urazów i chorób, które ortopeda powinien rozpoznać oraz umieć wyleczyć można na pewno wymienić takie przypadłości jak: 

  • wady wrodzone układu ruchu – do bardzo częstych wad należy dysplazja stawu biodrowego, stopa końsko-szpotawa, zaburzenia rozwojowe rdzenia kręgowego oraz wiele innych; 
  • choroby o podłożu zapalnym – dotyczyć mogą zarówno stawów, jak i kości; 
  • stłuczenia, zwichnięcia, skręcenia oraz złamania kości; 
  • choroby kręgosłupa – na tle zwyrodnieniowym, wywołane osteoporozą lub przepukliną i inne; 
  • wady postawy – skolioza, kifoza, płaskie plecy oraz lordoza; 
  • nowotwory kości;
  • przeciążenia stawów – np. bardzo często spotykany zespół cieśni nadgarstka; 
  • przykurcz Dupuytrena – jest to postępujące schorzenie, powodujące tworzenie się guzków na palcach oraz dłoni; z czasem powoduje zgięcia palców do wewnątrz dłoni;
  • choroba Scheuermanna – zwana młodzieńczą kifozą, doprowadza do deformacji i zniekształcenia kręgosłupa;
  • choroba Olliera – zwana również enchondromatozą oraz chrzęstniakowatością śródkostną, charakteryzuje się powstawaniem guzków w sąsiedztwie chrząstki wzrostowej kości długich. 


Kto powinien udać się do ortopedy?

Do najliczniejszej grupy pacjentów w przychodniach ortopedycznych zaliczają się osoby, które wymagają leczenia stanów pourazowych. Jeżeli zatem problemem są ograniczenia w poruszaniu się, deformacje oraz przykurcze, wizyta u ortopedy będzie niezbędna. Również w przypadku przebytych złamań, które wymagają korekty lub nawet interwencji chirurgicznej, należy skonsultować je u specjalisty od ortopedii. Nierzadko konieczne są operacje, jednakże ortopedzi bardzo często są w stanie zlecić działanie zachowawcze, takie jak rehabilitacja, wkładki do butów; ponadto ortopeda minimalizuje również skutki związane z niepełnosprawnościami, np. dobiera chodziki, wózki inwalidzkie, kule, a także protezy. Do ortopedy udają się również osoby, które mają problem ze zwyrodnieniami stawów oraz kręgosłupa. Najczęściej do wizyt, prócz znacznego ograniczenia w poruszaniu się, skłania ból. Objawów nie powinno się lekceważyć, szczególnie iż na wczesnych etapach ortopeda może zlecić poddanie się rehabilitacji i wykonywanie ćwiczeń. Te zaś w znaczący sposób przyczyniają się do poprawy stanu zdrowia. Jeśli zwyrodnienie jest daleko posunięte w rozwoju, konieczny może być zabieg operacyjny. Jeśli chodzi o wizytę u ortopedy dziecięcego, najlepiej jest udać się na nią tuż po narodzinach dziecka. Specjalista będzie miał wówczas okazję odpowiednio przebadać mięśnie, stawy oraz rozwój szkieletu. W razie wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości lekarz będzie w stanie zlecić korektę i zniwelowanie ewentualnych wad budowy dziecka. 

Wizyta u ortopedy może odbyć się prywatnie lub w ramach NFZ – każda z owych opcji ma swoje plusy oraz minusy. Do ortopedy w ramach NFZ można dostać się tylko po otrzymaniu stosownego skierowania od lekarza rodzinnego. Niestety, chociaż jest to opcja bezpłatna, często czas oczekiwania na konsultację jest bardzo długi (nawet do kilkunasty miesięcy), dlatego jeśli sprawa wydaje się wyjątkowo pilna np. kiedy ból i trudności w poruszaniu się zdają się nasilać, warto pokusić się o wizytę prywatną. Ta opcja jednakże może wiązać się z pewnymi kosztami, które nierzadko odstraszają potencjalnych pacjentów. Niezależnie od opcji, którą ostatecznie się wybierze nie warto z nią zwlekać.